Na przedramionach, w niskim podporze, niemowlę podpiera się symetrycznie w 12. tygodniu, a w 4. miesiącu zaczyna balansować, przenosząc ciężar z jednego przedramienia na drugie. Wysoki podpór na wyprostowanych rękach część dzieci robi pod koniec 5. miesiąca. Jeśli w 7. miesiącu dziecko nie podnosi się na proste łokcie, skonsultuj się z fizjoterapeutą.
Jak rozwija się podpór na rękach krok po kroku?
Podpór rozwija się stopniowo, od pierwszego oparcia na przedramionach do uniesienia klatki piersiowej na wyprostowanych rękach.
- Po 8. tygodniu: pierwsze oparcie na przedramionach. Łokcie są na wysokości barków, lekko cofnięte ku klatce piersiowej. Głowa jest ustawiona symetrycznie, a dziecko może ją unosić i opuszczać.
- 12. tydzień: symetryczny niski podpór. Łokcie są wysunięte do przodu, a głowa uniesiona na przedłużeniu linii barków. Dziecko patrzy na wprost pod kątem około 40-50 stopni. Zdrowe niemowlę lubi tak leżeć na brzuchu.
- 4. miesiąc: balansowanie na przedramionach. Dziecko równo obciąża oba przedramiona i rozgląda się w prawo i w lewo. Dłonie są wyraźnie otwarte, z otwartym kciukiem. Niemowlę drapie podłoże i próbuje wyciągnąć rączkę w przód. Przenosi ciężar raz na prawe, raz na lewe przedramię, co rozwija ruch obrotowy w obręczy barkowej (okolicy barków i łopatek). Na brzuchu potrafi już bawić się kilkanaście minut.
- Koniec 5. i 6. miesiąc: sięganie jedną ręką. Dziecko podpiera się na jednej ręce, a drugą sięga po zabawkę. Fachowo nazywamy to dysocjacją (rozdzieleniem pracy) obręczy barkowej. W 6. miesiącu unosi przedramię nad podłoże i sięga w przód i w bok. Niektóre dzieci już pod koniec 5. miesiąca wspinają się wysoko na proste łokcie, jakby robiły pompkę.
- 7. miesiąc: wysoki podpór i „łokieć prezesa”. Dziecko opiera dłonie płasko o podłogę, z szeroko odsuniętym kciukiem, i wysoko unosi się na wyprostowanych rękach. Skręt głowy nie zaburza podporu, a łokcie pozostają proste. Klatka piersiowa wyraźnie odrywa się od podłoża. Dziecko chętnie leży też na półboku, oparte na jednym przedramieniu, czyli w „łokciu prezesa”.
Szczegóły kolejnych etapów opisuję w artykułach o zachowaniach niemowląt w 4. miesiącu i w 7. miesiącu.
Czym jest wysoki podpór i dlaczego jest ważny?
Wysoki podpór to pozycja, w której dziecko leży na brzuchu i unosi głowę oraz tułów na wyprostowanych rękach. Wzmacnia mięśnie grzbietu i ramion. Sprzyja też normalizacji napięcia mięśniowego w obręczy barkowej. Przygotowuje dziecko do trójpodporu i czworaków w 3. kwartale, czyli w 7.-9. miesiącu.
Nie spodziewaj się go od razu. Jeśli 5-miesięczne dziecko jeszcze nie robi wysokiego podporu, zwykle nie ma powodu do niepokoju. Część dzieci zaczyna pod koniec 5. miesiąca, a z początkiem 7. miesiąca dziecko rozwijające się harmonijnie zmienia podpór na łokciach na wysoki podpór. Z czasem samo utrzymuje tę pozycję i rozgląda się dookoła.
Czym jest trójpodpór, czyli „łokieć prezesa”?
„Łokieć prezesa” to trójpodparcie w leżeniu bokiem: dziecko opiera się na kolanie, biodrze i łokciu. Na jednym zgiętym łokciu podpiera się i kontroluje głowę, a drugą, wolną ręką sięga po zabawkę w przód, w bok i w tył. Ta umiejętność doskonali się około 6.-7. miesiąca. Angażuje mięśnie kończyn i tułowia, pomaga w obrotach i przygotowuje do wejścia w czworaki. O tym, kiedy dziecko zaczyna czworakować, piszę w artykule kiedy niemowlę zaczyna raczkować.
Co jest normą, a co powinno zaniepokoić?
| Wiek | Norma | Kiedy skonsultować |
|---|---|---|
| Po 10. tygodniu | Opiera się na przedramionach, łokcie na wysokości barków, barki uniesione nad podłoże. | Przylega do podłoża całym ciałem, łokcie nie są na wysokości barków, odgina jedno ramię w tył, ma zaciśnięte pięści i przedramiona skręcone do środka. |
| 12. tydzień | Symetryczny podpór na przedramionach, głowa na przedłużeniu linii barków. | Nie unosi głowy, ma krótką szyję i wysoko uniesione barki. |
| 4. miesiąc | Równo obciąża oba przedramiona, ma otwarte dłonie, balansuje na boki. | Szyja schowana w barkach, przedramiona skierowane do środka, dłonie długo się stykają, głowa często opada. |
| 5.-6. miesiąc | Sięga jedną ręką, podpierając się na drugiej. „Pływanie” trwa kilka sekund, a potem dziecko znów opiera dłonie. | Stałe „pływanie” z rękami w „skrzydełkach”. Przesuwanie się tylko na jednym przedramieniu. |
| 7. miesiąc | Wysoki podpór na prostych łokciach, uniesiona klatka piersiowa, „łokieć prezesa”. | Nie podnosi się na proste łokcie, opiera się stale na jednym przedramieniu, nie lubi leżeć na boku, dominuje „samolocik”. |
Jak możesz pomóc dziecku w domu?
Zabawy na brzuchu prowadź, gdy dziecko jest wyspane, najedzone i w dobrym nastroju. Na brzuchu zostawiaj je tylko pod Twoją obserwacją.
- Układaj przedramiona z przodu (od 8. tygodnia). Kładąc dziecko na brzuchu, ustaw mu łokcie na wysokości barków, a dłonie blisko noska. Gdy opuści głowę, może ssać dłonie, co jest dla niego naturalne i korzystne.
- Podłóż wałeczek (10.-12. tydzień). Zwinięty ręcznik albo piankowy wałeczek pod pachami pomaga dziecku unieść i utrzymać głowę. Od końca 1. kwartału możesz w ten sposób ćwiczyć wysoki podpór, a w 2. kwartale będzie mu łatwiej go opanować.
- Bawcie się w wysoką pupę. To zabawa w leżeniu na plecach z uniesionymi bioderkami, prowadzona od 1. kwartału. Razem z wysokim podporem wzmacnia plecy, dzięki czemu dziecko coraz lepiej kontroluje głowę na brzuchu.
- Ćwicz na piłce od początku 4. miesiąca. Wybierz piłkę o średnicy 50-60 cm i układaj na niej dziecko na brzuchu. Takie zabawy wzmacniają wysoki podpór, utrwalają symetrię i uczą wysuwania ramion do przodu. Trzymaj dziecko pewnym chwytem, dawkuj ćwiczenia spokojnie, a między pozycjami rób przerwę z delikatnym kołysaniem.
- Ćwicz „łokieć prezesa” po obu stronach (6.-7. miesiąc). Wykonuj tyle samo powtórzeń na lewą i na prawą stronę, żeby wspierać symetryczne wzorce ruchu.
Gdy dziecko zaczyna się obracać, nie zostawiaj go samego na przewijaku ani na kanapie nawet na sekundę. Zabawy na piłce, wysoki podpór i „łokieć prezesa” pokazuję w kursie online „Podpór i obroty” dla dzieci w wieku 3-7 miesięcy.
Kiedy iść do fizjoterapeuty dziecięcego?
Umów konsultację u fizjoterapeuty dziecięcego, jeśli dziecko:
- po 10. tygodniu przylega do podłoża całym ciałem i nie opiera się na przedramionach,
- w 4. miesiącu nie chce leżeć na brzuchu, ma szyję schowaną w barkach albo przedramiona skierowane do środka,
- w 4. miesiącu długo leży na przedramionach asymetrycznie, z głową skręconą w jedną stronę,
- w 5.-6. miesiącu stale „pływa” na brzuchu, z rękami i nogami w górze, zamiast opierać dłonie o podłoże,
- w 6. miesiącu przesuwa się, używając tylko jednego przedramienia,
- w 7. miesiącu leży płasko, nie podnosi się na wyprostowanych rękach i nie próbuje wchodzić w czworaki,
- w 7. miesiącu opiera się tylko na jednym przedramieniu i nie balansuje w drugą stronę.
Stałe „pływanie” bywa charakterystyczne dla wzmożonego napięcia mięśniowego. Brak unoszenia klatki piersiowej może z kolei wskazywać na wiotkość osiową, czyli obniżone napięcie mięśniowe w obrębie tułowia. Fizjoterapeuta ocenia rozwój ruchowy dziecka. Jeśli dziecko jest chore albo jego stan nagle się zmienił, najpierw skontaktuj się z pediatrą.
Najczęściej zadawane pytania
Czy to normalne, że 5-miesięczne dziecko nie robi wysokiego podporu?
Tak, to zwykle mieści się w normie. Część dzieci wspina się na proste łokcie pod koniec 5. miesiąca, ale z reguły wysoki podpór pojawia się z początkiem 7. miesiąca. W 5. miesiącu ważniejsze jest, żeby dziecko równo obciążało oba przedramiona i chętnie bawiło się na brzuchu.
Co to jest „samolocik” u niemowlaka?
To pozycja, w której dziecko odrywa ręce i nogi od podłoża i buja się na brzuchu. Około 5.-7. miesiąca jest naturalna, jeśli pojawia się w zabawie na kilkanaście sekund, a potem dziecko opiera dłonie i unosi klatkę piersiową. Jeśli „samolocik” dominuje, skonsultuj to z fizjoterapeutą lub pediatrą.
Od kiedy można ćwiczyć z niemowlęciem na piłce?
Zabawy na piłce możesz zaczynać wraz z początkiem 4. miesiąca. Wystarczy piłka o średnicy 50-60 cm, na której układasz dziecko na brzuchu. Trzymaj je pewnym chwytem i dawkuj ćwiczenia spokojnie, bo są dla dziecka wymagające.
Kiedy niemowlę podpiera się na jednej ręce?
Po 5. miesiącu dziecko zaczyna podpierać się na jednej ręce, a drugą sięgać po zabawkę. Około 6.-7. miesiąca doskonali „łokieć prezesa”, czyli podpór na jednym przedramieniu w leżeniu bokiem. Niepokojące jest, gdy w 7. miesiącu opiera się zawsze na tym samym przedramieniu i nie balansuje w drugą stronę.
Czy wysoki podpór jest potrzebny do raczkowania?
Wysoki podpór przygotowuje dziecko do trójpodporu i czworaków w 3. kwartale, bo wzmacnia ramiona i mięśnie grzbietu. Jeśli w 7. miesiącu dziecko leży płasko na brzuchu, nie podnosi się na wyprostowanych rękach i nie próbuje wchodzić w czworaki, umów konsultację u fizjoterapeuty dziecięcego.